Strategieën die werken
Op deze pagina vindt je strategieën die werken die leerkrachten succesvol inzetten bij samenwerkingsopdrachten en sociale interactie met leerlingen met ASS. De strategieën komen uit de resultaten van de interviews die werden afgenomen bij 25 leerkrachten uit zowel het buitengewoon als regulier onderwijs.
Stappenplan
Een stappenplan is een veel gebruikte en gewaardeerde tool. Door de stappen van een samenwerkingsopdracht of -spel expliciet te maken (op het bord, op een kaartje aan de bank of via een digitaal scherm) weten leerlingen wat er van hen verwacht wordt en kunnen ze zelfstandig terugkijken indien ze vastlopen.
Tips:
-
Bespreek het stappenplan eerst klassikaal
-
Zorg dat het stappenplan gedurende de hele opdracht zichtbaar is
-
Gebruik korte en concrete stappen
!Op de pagina 'tools & materialen' vindt je hulpmiddelen voor het maken van een stappenplan
Picto's & Visuele ondersteuning
Visuele ondersteuning ondersteunt het stappenplan en eventuele andere instructies. Het helpt om abstracte verwachtingen concreter te maken. Pictogrammen helpen leerlingen om instructies te begrijpen zonder volledig te moeten steunen op verbale uitleg.
Tips:
-
Zorg dat de picto's groot en duidelijk genoeg zijn
-
Gebruik consistente picto's doorheen de klas, vermijd afwisseling
-
Gebruik picto's als non verbale ondersteuning bij een stappenplan of andere instructies
!Op de pagina 'tools & materialen' vindt je hulpmiddelen voor het maken van picto's
Strategisch gekozen groepjes
De samenstelling van de groepjes spelen een grote rol in het verloop van een samenwerkingsopdracht of -spel. Rekening houden met de verschillende persoonlijkheden, noden en communicatiestijlen is essentieel voor een goede dynamiek tussen de leerlingen.
Tips:
Houd de groepjes klein, dit zorgt voor overzichtelijkheid voor jou en minder prikkels voor de leerlingen
-Combineer een leerling die sociaal sterker is met een sociaal zwakkere leerling
-Denk goed na over een eventuele combinatie of scheiding van rustigere en drukkere leerlingen
-Houd de groepjes voornamelijk consistent in het begin, afwisselen kan, maar best niet te abrupt
​
Genoeg ruimte per groepje
Voldoende fysieke ruimte per groepje vermindert prikkels en eventuele spanningen. Wanneer leerlingen te dicht op elkaar zitten, kan dit leiden tot verhoogde stress en conflicten.
Tips:
-Zorg voor voldoende afstand tussen de groepjes
-Zorg voor genoeg ruimte tussen de leerlingen binnen de groepjes, respecteer de persoonlijke bubbels
-Gebruik verschillende hoeken of ruimtes (aan het raam, aan de deur, op de gang, ...)
-Maak indien nodig gebruik van tools zoals geluiddempende hoofdtelefoons
Rolverdeling
Een duidelijke rolverdeling geeft elke leerling een concrete taak en verantwoordelijkheid binnen de samenwerking. Dit maakt het verloop van de opdracht voorspelbaarder en verkleint de kans op discussies over wie wat doet.
Tips:
-Verdeel rollen strategisch
-Bespreek de rolverdeling duidelijk vooraf per groepje
-Maak de rolverdeling eventueel visueel zichtbaar met bijhorende picto's
-Plan indien mogelijk achteraf een reflectiemoment in zodat de leerlingen gezamenlijk met jou kunnen terugkijken op hoe ze de opdracht en hun persoonlijke verantwoordelijkheden hebben ervaren
!Op de pagina 'tools & materialen' vindt je hulpmiddelen voor het maken van een rolverdeling
Extra tips
Maak eventueel gebruik van handige tools zoals:
-Geluiddempende hoofdtelefoons
-Timers
-Studybuddy's
-Fidgettoys
-, ...
!Op de pagina 'tools & materialen' vindt je een aanbod aan hulpmiddelen
Hoe bereid ik samenwerking goed voor?
Deze beslisboom begeleidt je stap voor stap doorheen de belangrijkste aandachtspunten voor een succesvolle samenwerking in jouw klas.
